Python Programlama Kursu

Appearance

Return to top
On this page

Python Fonksiyonlar

Giriş

Fonksiyonlar, kodun yeniden kullanılabilir parçalarını oluşturmamızı sağlar. Python'da fonksiyonlar def anahtar kelimesi ile tanımlanır ve programlarımızı daha modüler hale getirir.

Temel Fonksiyon Tanımlama

Basit Fonksiyon

python
def selamla():
    print("Merhaba!")

# Fonksiyonu çağırma
selamla()  # Merhaba!

Parametreli Fonksiyon

python
def selamla(isim):
    print(f"Merhaba {isim}!")

selamla("Ali")  # Merhaba Ali!

Birden Fazla Parametre

python
def toplam(a, b):
    return a + b

sonuç = toplam(5, 3)
print(sonuç)  # 8

Varsayılan Parametreler

python
def selamla(isim, selam="Merhaba"):
    print(f"{selam} {isim}!")

selamla("Ali")           # Merhaba Ali!
selamla("Ayşe", "Selam") # Selam Ayşe!

Parametre Türleri

Pozisyonel Parametreler

python
def bilgi_yazdır(ad, yaş, şehir):
    print(f"Ad: {ad}, Yaş: {yaş}, Şehir: {şehir}")

bilgi_yazdır("Ali", 25, "İstanbul")

Anahtar Kelime Parametreleri

python
def bilgi_yazdır(ad, yaş, şehir):
    print(f"Ad: {ad}, Yaş: {yaş}, Şehir: {şehir}")

# Anahtar kelime ile çağırma
bilgi_yazdır(ad="Ali", yaş=25, şehir="İstanbul")
bilgi_yazdır(yaş=25, ad="Ali", şehir="İstanbul")  # Sıra önemli değil

Karışık Kullanım

python
def bilgi_yazdır(ad, yaş, şehir="İstanbul", meslek="Öğrenci"):
    print(f"Ad: {ad}, Yaş: {yaş}, Şehir: {şehir}, Meslek: {meslek}")

bilgi_yazdır("Ali", 25)  # Varsayılan değerler kullanılır
bilgi_yazdır("Ayşe", 30, "Ankara", "Mühendis")

*args (Değişken Sayıda Parametre)

python
def toplam(*sayılar):
    return sum(sayılar)

print(toplam(1, 2, 3))      # 6
print(toplam(1, 2, 3, 4, 5)) # 15

def bilgi_yazdır(*bilgiler):
    for bilgi in bilgiler:
        print(bilgi)

bilgi_yazdır("Ali", 25, "İstanbul", "Mühendis")

**kwargs (Anahtar Kelime Parametreleri)

python
def kişi_bilgileri(**bilgiler):
    for anahtar, değer in bilgiler.items():
        print(f"{anahtar}: {değer}")

kişi_bilgileri(ad="Ali", yaş=25, şehir="İstanbul", meslek="Mühendis")

Karışık Parametre Türleri

python
def karmaşık_fonksiyon(ad, yaş, *hobiler, **ek_bilgiler):
    print(f"Ad: {ad}, Yaş: {yaş}")
    if hobiler:
        print("Hobiler:", hobiler)
    if ek_bilgiler:
        print("Ek bilgiler:", ek_bilgiler)

karmaşık_fonksiyon("Ali", 25, "spor", "müzik", şehir="İstanbul", meslek="Mühendis")

Return Değerleri

Tek Değer Döndürme

python
def kare_al(sayı):
    return sayı ** 2

sonuç = kare_al(5)
print(sonuç)  # 25

Çoklu Değer Döndürme

python
def bölme_işlemi(bölünen, bölen):
    bölüm = bölünen // bölen
    kalan = bölünen % bölen
    return bölüm, kalan

bölüm, kalan = bölme_işlemi(17, 5)
print(f"Bölüm: {bölüm}, Kalan: {kalan}")  # Bölüm: 3, Kalan: 2

Koşullu Return

python
def mutlak_değer(sayı):
    if sayı >= 0:
        return sayı
    else:
        return -sayı

print(mutlak_değer(-5))  # 5
print(mutlak_değer(3))   # 3

Lambda Fonksiyonları

Temel Lambda

python
# Normal fonksiyon
def kare_al(x):
    return x ** 2

# Lambda fonksiyonu
kare_al_lambda = lambda x: x ** 2

print(kare_al(5))        # 25
print(kare_al_lambda(5)) # 25

Lambda ile Parametreler

python
toplam = lambda a, b: a + b
çarpım = lambda a, b, c: a * b * c

print(toplam(3, 5))      # 8
print(çarpım(2, 3, 4))   # 24

Lambda ile Koşullar

python
kontrol = lambda x: "Pozitif" if x > 0 else "Negatif veya sıfır"

print(kontrol(5))   # Pozitif
print(kontrol(-3))  # Negatif veya sıfır

Fonksiyon Kapsamı (Scope)

Yerel Değişkenler

python
def test_fonksiyon():
    x = 10  # Yerel değişken
    print(f"Fonksiyon içinde x: {x}")

test_fonksiyon()
# print(x)  # Hata! x fonksiyon dışında tanımlı değil

Global Değişkenler

python
global_x = 100  # Global değişken

def test_fonksiyon():
    print(f"Global x: {global_x}")

test_fonksiyon()
print(f"Fonksiyon dışında x: {global_x}")

Global Anahtar Kelimesi

python
sayı = 10

def değiştir():
    global sayı
    sayı = 20
    print(f"Fonksiyon içinde sayı: {sayı}")

print(f"Önce: {sayı}")  # 10
değiştir()              # 20
print(f"Sonra: {sayı}") # 20

İç İçe Fonksiyonlar

python
def dış_fonksiyon(x):
    def iç_fonksiyon(y):
        return x + y  # x dış fonksiyondan gelir
    return iç_fonksiyon

# Closure oluşturma
topla_5 = dış_fonksiyon(5)
sonuç = topla_5(3)
print(sonuç)  # 8

Decorator'lar

Basit Decorator

python
def zamanlayıcı(func):
    def wrapper():
        import time
        başlangıç = time.time()
        func()
        bitiş = time.time()
        print(f"Fonksiyon {bitiş - başlangıç:.4f} saniyede çalıştı")
    return wrapper

@zamanlayıcı
def yavaş_fonksiyon():
    import time
    time.sleep(1)
    print("Fonksiyon tamamlandı")

yavaş_fonksiyon()

Parametreli Decorator

python
def tekrar_çalıştır(sayı):
    def decorator(func):
        def wrapper(*args, **kwargs):
            for _ in range(sayı):
                func(*args, **kwargs)
        return wrapper
    return decorator

@tekrar_çalıştır(3)
def selamla(isim):
    print(f"Merhaba {isim}!")

selamla("Ali")

Pratik Örnekler

Hesap Makinesi Fonksiyonları

python
def toplama(a, b):
    return a + b

def çıkarma(a, b):
    return a - b

def çarpma(a, b):
    return a * b

def bölme(a, b):
    if b == 0:
        return "Sıfıra bölme hatası!"
    return a / b

def hesap_makinesi():
    print("1. Toplama")
    print("2. Çıkarma")
    print("3. Çarpma")
    print("4. Bölme")
    
    seçim = input("İşlem seçin (1-4): ")
    sayı1 = float(input("Birinci sayı: "))
    sayı2 = float(input("İkinci sayı: "))
    
    if seçim == "1":
        sonuç = toplama(sayı1, sayı2)
    elif seçim == "2":
        sonuç = çıkarma(sayı1, sayı2)
    elif seçim == "3":
        sonuç = çarpma(sayı1, sayı2)
    elif seçim == "4":
        sonuç = bölme(sayı1, sayı2)
    else:
        sonuç = "Geçersiz seçim"
    
    print(f"Sonuç: {sonuç}")

Faktöriyel Hesaplama

python
def faktöriyel(n):
    if n < 0:
        return "Negatif sayıların faktöriyeli hesaplanamaz"
    elif n == 0 or n == 1:
        return 1
    else:
        return n * faktöriyel(n - 1)

# Test
for i in range(6):
    print(f"{i}! = {faktöriyel(i)}")

Fibonacci Dizisi

python
def fibonacci(n):
    if n <= 0:
        return []
    elif n == 1:
        return [0]
    elif n == 2:
        return [0, 1]
    else:
        dizi = [0, 1]
        for i in range(2, n):
            dizi.append(dizi[i-1] + dizi[i-2])
        return dizi

print(fibonacci(10))  # [0, 1, 1, 2, 3, 5, 8, 13, 21, 34]

Liste İşlemleri

python
def liste_istatistikleri(liste):
    if not liste:
        return "Liste boş"
    
    return {
        "uzunluk": len(liste),
        "toplam": sum(liste),
        "ortalama": sum(liste) / len(liste),
        "minimum": min(liste),
        "maksimum": max(liste)
    }

sayılar = [1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10]
istatistikler = liste_istatistikleri(sayılar)
print(istatistikler)

Şifre Güvenlik Kontrolü

python
def şifre_kontrol(şifre):
    kriterler = {
        "uzunluk": len(şifre) >= 8,
        "büyük_harf": any(c.isupper() for c in şifre),
        "küçük_harf": any(c.islower() for c in şifre),
        "rakam": any(c.isdigit() for c in şifre),
        "özel_karakter": any(c in "!@#$%^&*" for c in şifre)
    }
    
    geçerli_kriterler = sum(kriterler.values())
    
    if geçerli_kriterler == 5:
        return "Çok güçlü"
    elif geçerli_kriterler >= 3:
        return "Güçlü"
    elif geçerli_kriterler >= 2:
        return "Orta"
    else:
        return "Zayıf"

test_şifreleri = ["abc", "abc123", "Abc123!", "GüçlüŞifre123!"]
for şifre in test_şifreleri:
    print(f"'{şifre}': {şifre_kontrol(şifre)}")

Özet

Fonksiyon Tanımlama

  • def anahtar kelimesi ile fonksiyon tanımlanır
  • Parametreler parantez içinde belirtilir
  • return ile değer döndürülür

Parametre Türleri

  • Pozisyonel: Sırayla verilen parametreler
  • Anahtar kelime: İsimle belirtilen parametreler
  • Varsayılan: Önceden tanımlı değerler
  • *args: Değişken sayıda parametre
  • **kwargs: Anahtar kelime parametreleri

Özel Fonksiyonlar

  • Lambda: Tek satırlık anonim fonksiyonlar
  • İç içe: Fonksiyon içinde fonksiyon
  • Decorator: Fonksiyonları saran yapılar

Kapsam

  • Yerel: Fonksiyon içinde tanımlı değişkenler
  • Global: Tüm programda erişilebilir değişkenler

Fonksiyonlar, kodun yeniden kullanılabilirliğini artırır ve programları daha modüler hale getirir.

Released under the MIT License.

Copyright © 2024 Python Programlama Kursu