Python Liste İşlemleri - Detaylı Rehber

Giriş

Bu derste Python'da liste (list) veri yapısını detaylı olarak öğreneceğiz. Listeler, Python'da en çok kullanılan veri yapılarından biridir ve çok esnek özelliklere sahiptir. Index mantığını iyice anlayarak, en çok kullanılan liste metodlarını öğreneceğiz.

Liste Nedir?

Liste, farklı veri tiplerini içerebilen, sıralı (sequence) ve mutable (değiştirilebilir) bir veri yapısıdır.

python

# Liste oluşturma yöntemleri
liste1 = [1, 2, 3, 4, 5]
liste2 = ["Python", "Java", "C++"]
liste3 = [1, "Python", 3.14, True]  # Farklı tipler
liste4 = []  # Boş liste
liste5 = list("Python")  # String'den liste oluşturma
liste6 = list(range(5))  # Range'den liste oluşturma

print(f"liste1: {liste1}")
print(f"liste2: {liste2}")
print(f"liste3: {liste3}")
print(f"liste4: {liste4}")
print(f"liste5: {liste5}")  # ['P', 'y', 't', 'h', 'o', 'n']
print(f"liste6: {liste6}")  # [0, 1, 2, 3, 4]

# Liste uzunluğu
print(f"liste1 uzunluğu: {len(liste1)}")
print(f"liste2 uzunluğu: {len(liste2)}")

Index Mantığı - Temel Kavram

Index Nedir?

Index, liste içindeki elemanların pozisyon numarasıdır. Python'da indexleme 0'dan başlar.

python

sayilar = [10, 20, 30, 40, 50]
# Index:    0   1   2   3   4

print(sayilar[0])  # 10 (ilk eleman)
print(sayilar[1])  # 20
print(sayilar[2])  # 30
print(sayilar[3])  # 40
print(sayilar[4])  # 50 (son eleman)

Negatif Index

Python'da negatif index kullanarak sondan başlayarak elemanlara erişebiliriz:

python

sayilar = [10, 20, 30, 40, 50]
# Pozitif index:  0   1   2   3   4
# Negatif index: -5  -4  -3  -2  -1

print(sayilar[-1])  # 50 (son eleman)
print(sayilar[-2])  # 40
print(sayilar[-3])  # 30
print(sayilar[-4])  # 20
print(sayilar[-5])  # 10 (ilk eleman)

Index Hatası

Var olmayan bir indexe erişmeye çalışırsak IndexError alırız:

python

sayilar = [10, 20, 30, 40, 50]
# print(sayilar[5])  # IndexError: list index out of range
# print(sayilar[-6]) # IndexError: list index out of range

# Güvenli erişim için kontrol
if len(sayilar) > 5:
    print(sayilar[5])
else:
    print("Bu index mevcut değil!")

Liste Uzunluğu

len() fonksiyonu ile listenin uzunluğunu öğrenebiliriz:

python

sayilar = [10, 20, 30, 40, 50]
uzunluk = len(sayilar)
print(f"Liste uzunluğu: {uzunluk}")

# Boş liste
bos_liste = []
print(f"Boş liste uzunluğu: {len(bos_liste)}")  # 0

Liste Slicing (Dilimleme)

Listelerde de string'lerdeki gibi slicing kullanabiliriz. Format: liste[başlangıç:bitiş:adım]

Temel Slicing

python

sayilar = [10, 20, 30, 40, 50, 60, 70, 80, 90, 100]

# Temel slicing
print(sayilar[0:5])      # [10, 20, 30, 40, 50] (0'dan 5'e kadar, 5 dahil değil)
print(sayilar[2:7])      # [30, 40, 50, 60, 70]
print(sayilar[:5])       # [10, 20, 30, 40, 50] (baştan 5'e kadar)
print(sayilar[5:])       # [60, 70, 80, 90, 100] (5'ten sona kadar)
print(sayilar[:])        # [10, 20, 30, 40, 50, 60, 70, 80, 90, 100] (tamamı)

# Tek eleman alma
print(sayilar[0])        # 10
print(sayilar[1])        # 20

Negatif Index ile Slicing

python

sayilar = [10, 20, 30, 40, 50, 60, 70, 80, 90, 100]

# Negatif index ile slicing
print(sayilar[-5:])      # [60, 70, 80, 90, 100] (sondan 5 eleman)
print(sayilar[:-5])      # [10, 20, 30, 40, 50] (sondan 5 eleman hariç)
print(sayilar[-7:-3])    # [40, 50, 60, 70] (sondan 7'den 3'e kadar)
print(sayilar[-6:])      # [50, 60, 70, 80, 90, 100] (sondan 6 eleman)

Adım (Step) Kullanımı

python

sayilar = [10, 20, 30, 40, 50, 60, 70, 80, 90, 100]

# Adım kullanımı
print(sayilar[::2])      # [10, 30, 50, 70, 90] (2'şer atlayarak)
print(sayilar[1::2])     # [20, 40, 60, 80, 100] (1'den başlayarak 2'şer atlayarak)
print(sayilar[::3])      # [10, 40, 70, 100] (3'er atlayarak)
print(sayilar[::4])      # [10, 50, 90] (4'er atlayarak)

# Negatif adım (tersten)
print(sayilar[::-1])     # [100, 90, 80, 70, 60, 50, 40, 30, 20, 10] (tersten)
print(sayilar[::-2])     # [100, 80, 60, 40, 20] (tersten 2'şer atlayarak)

Pratik Slicing Örnekleri

python

sayilar = [1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10]

# İlk 3 elemanı al
ilk_uc = sayilar[:3]
print(f"İlk 3 eleman: {ilk_uc}")  # [1, 2, 3]

# Son 3 elemanı al
son_uc = sayilar[-3:]
print(f"Son 3 eleman: {son_uc}")  # [8, 9, 10]

# Ortadaki elemanları al
orta = sayilar[3:7]
print(f"Ortadaki elemanlar: {orta}")  # [4, 5, 6, 7]

# Çift indeksli elemanları al
cift_indeks = sayilar[::2]
print(f"Çift indeksli elemanlar: {cift_indeks}")  # [1, 3, 5, 7, 9]

Liste Elemanlarına Erişim ve Değiştirme

Elemanlara Erişim

python

sayilar = [10, 20, 30, 40, 50]

# Elemanlara erişim
print(sayilar[0])    # 10
print(sayilar[2])    # 30
print(sayilar[-1])   # 50
print(sayilar[-3])   # 30

# İç içe listelerde erişim
matris = [[1, 2, 3], [4, 5, 6], [7, 8, 9]]
print(matris[0])      # [1, 2, 3]
print(matris[0][1])   # 2
print(matris[1][2])   # 6

Elemanları Değiştirme

python

sayilar = [10, 20, 30, 40, 50]

# Tek eleman değiştirme
sayilar[1] = 25
print(sayilar)       # [10, 25, 30, 40, 50]

sayilar[-1] = 55
print(sayilar)       # [10, 25, 30, 40, 55]

# Slicing ile değiştirme
sayilar[1:3] = [22, 33]
print(sayilar)       # [10, 22, 33, 40, 55]

# Birden fazla eleman ekleme
sayilar[1:1] = [15, 16]  # 1. pozisyona ekle
print(sayilar)       # [10, 15, 16, 22, 33, 40, 55]

En Çok Kullanılan Liste Metodları

1. Eleman Ekleme Metodları

append() - Sona Eleman Ekleme

python

sayilar = [1, 2, 3]

# append() - sona eleman ekleme
sayilar.append(4)
print(sayilar)  # [1, 2, 3, 4]

sayilar.append(5)
print(sayilar)  # [1, 2, 3, 4, 5]

# Farklı tipler ekleyebiliriz
sayilar.append("Python")
print(sayilar)  # [1, 2, 3, 4, 5, 'Python']

# Liste ekleme
sayilar.append([6, 7, 8])
print(sayilar)  # [1, 2, 3, 4, 5, 'Python', [6, 7, 8]]

insert() - Belirli Pozisyona Eleman Ekleme

python

sayilar = [1, 2, 3, 4]

# insert() - belirli pozisyona eleman ekleme
sayilar.insert(1, 1.5)
print(sayilar)  # [1, 1.5, 2, 3, 4]

sayilar.insert(0, 0)
print(sayilar)  # [0, 1, 1.5, 2, 3, 4]

sayilar.insert(-1, 3.5)  # Son elemandan önce ekle
print(sayilar)  # [0, 1, 1.5, 2, 3, 3.5, 4]

# Son pozisyona ekleme
sayilar.insert(len(sayilar), 5)
print(sayilar)  # [0, 1, 1.5, 2, 3, 3.5, 4, 5]

extend() - Başka Bir Listeyi Ekleme

python

liste1 = [1, 2, 3]
liste2 = [4, 5, 6]

# extend() - başka bir listeyi ekleme
liste1.extend(liste2)
print(liste1)  # [1, 2, 3, 4, 5, 6]

# Farklı yöntemler
liste3 = [7, 8, 9]
liste1.extend(liste3)
print(liste1)  # [1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9]

# + operatörü ile birleştirme (yeni liste oluşturur)
birlesik = liste1 + liste2
print(birlesik)  # [1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 4, 5, 6]

2. Eleman Silme Metodları

remove() - Değere Göre Silme

python

sayilar = [10, 20, 30, 20, 40, 50]

# remove() - değere göre silme (ilk bulduğunu siler)
sayilar.remove(20)
print(sayilar)  # [10, 30, 20, 40, 50]

sayilar.remove(20)  # İkinci 20'yi siler
print(sayilar)  # [10, 30, 40, 50]

# Olmayan eleman silmeye çalışırsak hata alırız
# sayilar.remove(100)  # ValueError: list.remove(x): x not in list

# Güvenli silme
def guvenli_sil(liste, eleman):
    if eleman in liste:
        liste.remove(eleman)
        return True
    else:
        return False

print(guvenli_sil(sayilar, 30))  # True
print(guvenli_sil(sayilar, 100)) # False

pop() - Index'e Göre Silme

python

sayilar = [10, 20, 30, 40, 50]

# pop() - index'e göre silme (varsayılan olarak son elemanı siler)
silinen = sayilar.pop()
print(f"Silinen: {silinen}")  # Silinen: 50
print(sayilar)  # [10, 20, 30, 40]

silinen2 = sayilar.pop(1)
print(f"Silinen: {silinen2}")  # Silinen: 20
print(sayilar)  # [10, 30, 40]

# Son elemanı silme
son_eleman = sayilar.pop(-1)
print(f"Son eleman: {son_eleman}")  # Son eleman: 40
print(sayilar)  # [10, 30]

# Boş listeden pop yapmaya çalışırsak hata alırız
# sayilar.pop()  # IndexError: pop from empty list

del - Index veya Slicing ile Silme

python

sayilar = [10, 20, 30, 40, 50, 60, 70]

# del - index veya slicing ile silme
del sayilar[0]
print(sayilar)  # [20, 30, 40, 50, 60, 70]

del sayilar[1:3]  # 1'den 3'e kadar sil (3 dahil değil)
print(sayilar)  # [20, 50, 60, 70]

del sayilar[-1]  # Son elemanı sil
print(sayilar)  # [20, 50, 60]

# Tüm listeyi sil
del sayilar[:]
print(sayilar)  # []

clear() - Tüm Elemanları Silme

python

sayilar = [1, 2, 3, 4, 5]

# clear() - tüm elemanları silme
sayilar.clear()
print(sayilar)  # []
print(len(sayilar))  # 0

3. Arama ve Sıralama Metodları

index() - Elemanın Index'ini Bulma

python

sayilar = [3, 1, 4, 1, 5, 9, 2, 6]

# index() - elemanın index'ini bulma
print(sayilar.index(1))      # 1 (ilk bulduğunun index'i)
print(sayilar.index(1, 2))   # 3 (2'den sonra ara)
print(sayilar.index(5))      # 4

# Olmayan eleman ararsak hata alırız
# print(sayilar.index(10))   # ValueError: 10 is not in list

# Güvenli arama
def guvenli_index(liste, eleman):
    try:
        return liste.index(eleman)
    except ValueError:
        return -1

print(guvenli_index(sayilar, 5))   # 4
print(guvenli_index(sayilar, 10))  # -1

count() - Elemanın Kaç Kez Geçtiğini Sayma

python

sayilar = [1, 2, 2, 3, 2, 4, 5, 2]

# count() - elemanın kaç kez geçtiğini sayma
print(sayilar.count(2))      # 4
print(sayilar.count(1))      # 1
print(sayilar.count(10))     # 0

# Pratik örnek - En çok geçen elemanı bulma
def en_cok_gecen(liste):
    if not liste:
        return None
    
    en_cok_eleman = liste[0]
    en_cok_sayi = liste.count(liste[0])
    
    for eleman in liste:
        sayi = liste.count(eleman)
        if sayi > en_cok_sayi:
            en_cok_sayi = sayi
            en_cok_eleman = eleman
    
    return en_cok_eleman, en_cok_sayi

sonuc = en_cok_gecen(sayilar)
print(f"En çok geçen: {sonuc[0]} ({sonuc[1]} kez)")

sort() - Sıralama

python

sayilar = [3, 1, 4, 1, 5, 9, 2, 6]

# sort() - sıralama (listeyi değiştirir)
sayilar.sort()
print(sayilar)  # [1, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 9]

# Ters sıralama
sayilar.sort(reverse=True)
print(sayilar)  # [9, 6, 5, 4, 3, 2, 1, 1]

# String listesi sıralama
kelimeler = ["Python", "Java", "C++", "JavaScript"]
kelimeler.sort()
print(kelimeler)  # ['C++', 'Java', 'JavaScript', 'Python']

# Karma tip liste sıralama
karma = [3, "Python", 1, "Java"]
# karma.sort()  # TypeError: '<' not supported between instances of 'str' and 'int'

sorted() - Yeni Sıralı Liste Oluşturma

python

sayilar = [3, 1, 4, 1, 5, 9, 2, 6]

# sorted() - yeni sıralı liste oluşturur (orijinali değiştirmez)
sirali = sorted(sayilar)
print(sayilar)  # [3, 1, 4, 1, 5, 9, 2, 6] (değişmedi)
print(sirali)    # [1, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 9]

# Ters sıralama
ters_sirali = sorted(sayilar, reverse=True)
print(ters_sirali)  # [9, 6, 5, 4, 3, 2, 1, 1]

reverse() - Ters Çevirme

python

sayilar = [1, 2, 3, 4, 5]

# reverse() - ters çevirme (listeyi değiştirir)
sayilar.reverse()
print(sayilar)  # [5, 4, 3, 2, 1]

# reversed() - yeni ters liste oluşturur
sayilar2 = [1, 2, 3, 4, 5]
ters_liste = list(reversed(sayilar2))
print(sayilar2)     # [1, 2, 3, 4, 5] (değişmedi)
print(ters_liste)   # [5, 4, 3, 2, 1]

4. Kopyalama

Sığ Kopya (Shallow Copy)

python

# Sığ kopya (shallow copy)
liste1 = [1, 2, 3]
liste2 = liste1.copy()  # veya liste2 = liste1[:]
liste2[0] = 10
print(liste1)  # [1, 2, 3] (değişmedi)
print(liste2)  # [10, 2, 3]

# İç içe listelerde sorun
liste3 = [[1, 2], [3, 4]]
liste4 = liste3.copy()
liste4[0][0] = 10
print(liste3)  # [[10, 2], [3, 4]] (değişti!)
print(liste4)  # [[10, 2], [3, 4]]

Derin Kopya (Deep Copy)

python

import copy

# Derin kopya (deep copy) - iç içe listeler için
liste3 = [[1, 2], [3, 4]]
liste4 = copy.deepcopy(liste3)
liste4[0][0] = 10
print(liste3)  # [[1, 2], [3, 4]] (değişmedi)
print(liste4)  # [[10, 2], [3, 4]]

Liste Comprehension

Liste comprehension, liste oluşturmanın kısa ve etkili bir yoludur.

Temel Liste Comprehension

python

# Temel liste comprehension
sayilar = [1, 2, 3, 4, 5]
kareler = [x**2 for x in sayilar]
print(kareler)  # [1, 4, 9, 16, 25]

# String listesi
kelimeler = ["Python", "Java", "C++"]
buyuk_harfler = [kelime.upper() for kelime in kelimeler]
print(buyuk_harfler)  # ['PYTHON', 'JAVA', 'C++']

# Karakter listesi
metin = "Python"
karakterler = [harf for harf in metin]
print(karakterler)  # ['P', 'y', 't', 'h', 'o', 'n']

Koşullu Liste Comprehension

python

sayilar = [1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10]

# Koşullu liste comprehension
cift_sayilar = [x for x in sayilar if x % 2 == 0]
print(cift_sayilar)  # [2, 4, 6, 8, 10]

tek_sayilar = [x for x in sayilar if x % 2 == 1]
print(tek_sayilar)  # [1, 3, 5, 7, 9]

# Pozitif sayılar
sayilar2 = [-3, 1, -5, 2, 0, 8, -1, 4]
pozitif = [x for x in sayilar2 if x > 0]
print(pozitif)  # [1, 2, 8, 4]

# String filtreleme
kelimeler = ["Python", "Java", "C++", "JavaScript", "PHP"]
uzun_kelimeler = [kelime for kelime in kelimeler if len(kelime) > 4]
print(uzun_kelimeler)  # ['Python', 'JavaScript']

Karmaşık Liste Comprehension

python

# Karmaşık örnek
metin = "Python Programlama"
buyuk_harfler = [harf.upper() for harf in metin if harf.isalpha()]
print(buyuk_harfler)  # ['P', 'Y', 'T', 'H', 'O', 'N', 'P', 'R', 'O', 'G', 'R', 'A', 'M', 'L', 'A', 'M', 'A']

# İç içe liste comprehension
matris = [[i+j for j in range(3)] for i in range(3)]
print(matris)  # [[0, 1, 2], [1, 2, 3], [2, 3, 4]]

# Koşullu dönüşüm
sayilar = [1, 2, 3, 4, 5]
donusum = [x*2 if x % 2 == 0 else x*3 for x in sayilar]
print(donusum)  # [3, 4, 9, 8, 15]

İç İçe Listeler (Nested Lists)

2D Liste (Matris)

python

# 2D liste (matris)
matris = [
    [1, 2, 3],
    [4, 5, 6],
    [7, 8, 9]
]

print(matris[0])      # [1, 2, 3]
print(matris[0][1])   # 2
print(matris[1][2])   # 6

# Matris işlemleri
for satir in matris:
    for eleman in satir:
        print(eleman, end=" ")
    print()  # Yeni satır

# Matris oluşturma
def matris_olustur(satir, sutun):
    return [[0 for j in range(sutun)] for i in range(satir)]

yeni_matris = matris_olustur(3, 4)
print(yeni_matris)  # [[0, 0, 0, 0], [0, 0, 0, 0], [0, 0, 0, 0]]

3D Liste

python

# 3D liste
kup = [
    [
        [1, 2],
        [3, 4]
    ],
    [
        [5, 6],
        [7, 8]
    ]
]

print(kup[0])         # [[1, 2], [3, 4]]
print(kup[0][1])      # [3, 4]
print(kup[0][1][0])   # 3

# 3D liste oluşturma
def kup_olustur(boyut):
    return [[[0 for k in range(boyut)] for j in range(boyut)] for i in range(boyut)]

yeni_kup = kup_olustur(2)
print(yeni_kup)  # [[[0, 0], [0, 0]], [[0, 0], [0, 0]]]

Pratik Liste Örnekleri

1. Liste Filtreleme

python

def pozitif_sayilar(liste):
    return [x for x in liste if x > 0]

def cift_sayilar(liste):
    return [x for x in liste if x % 2 == 0]

def tek_sayilar(liste):
    return [x for x in liste if x % 2 == 1]

# Test
sayilar = [-3, 1, -5, 2, 0, 8, -1, 4]
print(f"Pozitif sayılar: {pozitif_sayilar(sayilar)}")
print(f"Çift sayılar: {cift_sayilar(sayilar)}")
print(f"Tek sayılar: {tek_sayilar(sayilar)}")

2. Liste İstatistikleri

python

def liste_istatistikleri(liste):
    if not liste:
        return None
    
    return {
        'toplam': sum(liste),
        'ortalama': sum(liste) / len(liste),
        'minimum': min(liste),
        'maksimum': max(liste),
        'uzunluk': len(liste),
        'medyan': sorted(liste)[len(liste)//2] if len(liste) % 2 == 1 else (sorted(liste)[len(liste)//2-1] + sorted(liste)[len(liste)//2]) / 2
    }

# Test
sayilar = [10, 20, 30, 40, 50]
istatistikler = liste_istatistikleri(sayilar)
for key, value in istatistikler.items():
    print(f"{key}: {value}")

3. Liste Birleştirme ve Temizleme

python

def listeleri_birlestir(liste1, liste2):
    # Tekrarlayan elemanları çıkararak birleştir
    birlesik = liste1 + liste2
    return list(set(birlesik))

def tekrarlari_temizle(liste):
    # Sırayı koruyarak tekrarları temizle
    temiz = []
    for eleman in liste:
        if eleman not in temiz:
            temiz.append(eleman)
    return temiz

def tekrarlari_say(liste):
    # Her elemanın kaç kez geçtiğini say
    sayac = {}
    for eleman in liste:
        if eleman in sayac:
            sayac[eleman] += 1
        else:
            sayac[eleman] = 1
    return sayac

# Test
liste1 = [1, 2, 3, 4]
liste2 = [3, 4, 5, 6]
print(f"Birleştirilmiş: {listeleri_birlestir(liste1, liste2)}")

tekrarli = [1, 2, 2, 3, 3, 3, 4, 4, 4, 4]
print(f"Temizlenmiş: {tekrarlari_temizle(tekrarli)}")
print(f"Tekrar sayıları: {tekrarlari_say(tekrarli)}")

4. Liste Sıralama ve Arama

python

def en_buyuk_n_eleman(liste, n):
    # En büyük n elemanı döndür
    return sorted(liste, reverse=True)[:n]

def en_kucuk_n_eleman(liste, n):
    # En küçük n elemanı döndür
    return sorted(liste)[:n]

def ikinci_en_buyuk(liste):
    # İkinci en büyük elemanı bul
    if len(liste) < 2:
        return None
    sirali = sorted(liste, reverse=True)
    return sirali[1]

# Test
sayilar = [10, 5, 20, 15, 30, 25]
print(f"En büyük 3 eleman: {en_buyuk_n_eleman(sayilar, 3)}")
print(f"En küçük 3 eleman: {en_kucuk_n_eleman(sayilar, 3)}")
print(f"İkinci en büyük: {ikinci_en_buyuk(sayilar)}")

5. Liste Dönüşümleri

python

def liste_donustur(liste, islem):
    # Liste elemanlarını dönüştür
    if islem == "kare":
        return [x**2 for x in liste]
    elif islem == "kup":
        return [x**3 for x in liste]
    elif islem == "mutlak":
        return [abs(x) for x in liste]
    elif islem == "string":
        return [str(x) for x in liste]
    else:
        return liste

def liste_filtrele_donustur(liste, kosul, islem):
    # Koşula uyan elemanları dönüştür
    return [islem(x) for x in liste if kosul(x)]

# Test
sayilar = [-3, 1, -5, 2, 0, 8, -1, 4]
print(f"Kareler: {liste_donustur(sayilar, 'kare')}")
print(f"Mutlak değerler: {liste_donustur(sayilar, 'mutlak')}")
print(f"Pozitif sayıların kareleri: {liste_filtrele_donustur(sayilar, lambda x: x > 0, lambda x: x**2)}")

Pratik Alıştırmalar

Alıştırma 1: Bir listedeki en büyük 3 elemanı bulan fonksiyon yazın.

python

def en_buyuk_uc(liste):
    return sorted(liste, reverse=True)[:3]

# Test
sayilar = [10, 5, 20, 15, 30, 25]
print(en_buyuk_uc(sayilar))  # [30, 25, 20]

Alıştırma 2: İki listeyi eleman eleman toplayan fonksiyon yazın.

python

def listeleri_topla(liste1, liste2):
    return [a + b for a, b in zip(liste1, liste2)]

# Test
liste1 = [1, 2, 3, 4]
liste2 = [5, 6, 7, 8]
print(listeleri_topla(liste1, liste2))  # [6, 8, 10, 12]

Alıştırma 3: Bir listedeki elemanları ters sırada döndüren fonksiyon yazın.

python

def ters_liste(liste):
    return liste[::-1]

# Test
sayilar = [1, 2, 3, 4, 5]
print(ters_liste(sayilar))  # [5, 4, 3, 2, 1]

Alıştırma 4: Bir listedeki tekrarlayan elemanları bulan fonksiyon yazın.

python

def tekrarlayan_elemanlar(liste):
    tekrarlar = []
    for eleman in liste:
        if liste.count(eleman) > 1 and eleman not in tekrarlar:
            tekrarlar.append(eleman)
    return tekrarlar

# Test
sayilar = [1, 2, 2, 3, 3, 3, 4, 4, 4, 4]
print(tekrarlayan_elemanlar(sayilar))  # [2, 3, 4]

Alıştırma 5: Bir listeyi belirli bir elemana göre bölen fonksiyon yazın.

python

def listeyi_bol(liste, ayrac):
    sonuclar = []
    gecici = []
    
    for eleman in liste:
        if eleman == ayrac:
            if gecici:
                sonuclar.append(gecici)
                gecici = []
        else:
            gecici.append(eleman)
    
    if gecici:
        sonuclar.append(gecici)
    
    return sonuclar

# Test
sayilar = [1, 2, 0, 3, 4, 0, 5, 6]
print(listeyi_bol(sayilar, 0))  # [[1, 2], [3, 4], [5, 6]]

İleri Seviye Liste İşlemleri

Lambda Fonksiyonları ile Liste İşlemleri

python

# map() ile liste işlemleri
sayilar = [1, 2, 3, 4, 5]
kareler = list(map(lambda x: x**2, sayilar))
print(kareler)  # [1, 4, 9, 16, 25]

# filter() ile filtreleme
cift_sayilar = list(filter(lambda x: x % 2 == 0, sayilar))
print(cift_sayilar)  # [2, 4]

# reduce() ile toplama
from functools import reduce
toplam = reduce(lambda x, y: x + y, sayilar)
print(toplam)  # 15

# Karmaşık örnek
karma_liste = [1, "Python", 3.14, True, "Java"]
sayilar = list(filter(lambda x: isinstance(x, (int, float)), karma_liste))
print(sayilar)  # [1, 3.14]

Liste Comprehension ile Gelişmiş İşlemler

python

# İç içe liste comprehension
matris = [[i*j for j in range(1, 6)] for i in range(1, 6)]
print(matris)

# Koşullu dönüşüm
sayilar = [1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10]
donusum = [x*2 if x % 2 == 0 else x*3 for x in sayilar]
print(donusum)

# Çoklu koşul
sonuclar = []
for x in sayilar:
    if x < 5:
        sonuclar.append(x*2)
    elif x < 8:
        sonuclar.append(x*3)
    else:
        sonuclar.append(x*4)
print(sonuclar)

# Liste comprehension ile aynı işlem
sonuclar2 = [x*2 if x < 5 else x*3 if x < 8 else x*4 for x in sayilar]
print(sonuclar2)

Genel Pratik Projeleri

Proje 1: Öğrenci Not Sistemi

Öğrenci bilgilerini listelerde saklama
Not hesaplama ve sıralama
Ortalama ve istatistikler

Proje 2: Basit Veritabanı

CSV formatında veri saklama
Arama ve filtreleme
Veri ekleme ve silme

Proje 3: Oyun Skor Sistemi

Oyuncu skorlarını saklama
En yüksek skorları listeleme
Ortalama skor hesaplama

Proje 4: Basit Hesap Makinesi

İşlem geçmişini saklama
Son işlemleri listeleme
İstatistik hesaplama

Proje 5: Dosya İşleme Sistemi

Dosya listelerini yönetme
Dosya boyutlarını hesaplama
Filtreleme ve sıralama

Özet

Bu rehberde Python'da liste işlemleri hakkında detaylı bilgi edindiniz:

Temel Kavramlar:

Index mantığı: 0'dan başlayan pozisyon numaraları
Negatif index: Sondan başlayarak erişim
Slicing: Belirli kısımları alma
Mutable: Listeler değiştirilebilir

En Çok Kullanılan Metodlar:

Ekleme: append(), insert(), extend()
Silme: remove(), pop(), del, clear()
Arama: index(), count()
Sıralama: sort(), sorted(), reverse()
Kopyalama: copy(), deepcopy()

Özel Özellikler:

Liste Comprehension: Kısa ve etkili liste oluşturma
İç içe listeler: Matris ve 3D yapılar
Farklı tipler: Aynı listede farklı veri tipleri

Pratik Uygulamalar:

Liste filtreleme ve dönüştürme
İstatistik hesaplama
Veri işleme ve analiz
Algoritma uygulamaları

ÖNEMLİ: Index mantığını iyice anlayın - 0'dan başlar ve negatif indexler sondan başlar!

Her bölümdeki pratik alıştırmaları yaparak konuları pekiştirin ve projelerle gerçek uygulamalar geliştirin.

Python Liste İşlemleri - Detaylı Rehber #

Giriş #

Liste Nedir? #

Index Mantığı - Temel Kavram #

Index Nedir? #

Negatif Index #

Index Hatası #

Liste Uzunluğu #

Liste Slicing (Dilimleme) #

Temel Slicing #

Negatif Index ile Slicing #

Adım (Step) Kullanımı #

Pratik Slicing Örnekleri #

Liste Elemanlarına Erişim ve Değiştirme #

Elemanlara Erişim #

Elemanları Değiştirme #

En Çok Kullanılan Liste Metodları #

1. Eleman Ekleme Metodları #

append() - Sona Eleman Ekleme #

insert() - Belirli Pozisyona Eleman Ekleme #

extend() - Başka Bir Listeyi Ekleme #

2. Eleman Silme Metodları #

remove() - Değere Göre Silme #

pop() - Index'e Göre Silme #

del - Index veya Slicing ile Silme #

clear() - Tüm Elemanları Silme #

3. Arama ve Sıralama Metodları #

index() - Elemanın Index'ini Bulma #

count() - Elemanın Kaç Kez Geçtiğini Sayma #

sort() - Sıralama #

sorted() - Yeni Sıralı Liste Oluşturma #

reverse() - Ters Çevirme #

4. Kopyalama #

Sığ Kopya (Shallow Copy) #

Derin Kopya (Deep Copy) #

Liste Comprehension #

Temel Liste Comprehension #

Koşullu Liste Comprehension #

Karmaşık Liste Comprehension #

İç İçe Listeler (Nested Lists) #

2D Liste (Matris) #

3D Liste #

Pratik Liste Örnekleri #

1. Liste Filtreleme #

2. Liste İstatistikleri #

3. Liste Birleştirme ve Temizleme #

4. Liste Sıralama ve Arama #

5. Liste Dönüşümleri #

Pratik Alıştırmalar #

İleri Seviye Liste İşlemleri #

Lambda Fonksiyonları ile Liste İşlemleri #

Liste Comprehension ile Gelişmiş İşlemler #

Genel Pratik Projeleri #

Proje 1: Öğrenci Not Sistemi #

Proje 2: Basit Veritabanı #

Proje 3: Oyun Skor Sistemi #

Proje 4: Basit Hesap Makinesi #

Proje 5: Dosya İşleme Sistemi #

Özet #

Temel Kavramlar: #

En Çok Kullanılan Metodlar: #

Özel Özellikler: #

Pratik Uygulamalar: #

Python Liste İşlemleri - Detaylı Rehber

Giriş

Liste Nedir?

Index Mantığı - Temel Kavram

Index Nedir?

Negatif Index

Index Hatası

Liste Uzunluğu

Liste Slicing (Dilimleme)

Temel Slicing

Negatif Index ile Slicing

Adım (Step) Kullanımı

Pratik Slicing Örnekleri

Liste Elemanlarına Erişim ve Değiştirme

Elemanlara Erişim

Elemanları Değiştirme

En Çok Kullanılan Liste Metodları

1. Eleman Ekleme Metodları

append() - Sona Eleman Ekleme

insert() - Belirli Pozisyona Eleman Ekleme

extend() - Başka Bir Listeyi Ekleme

2. Eleman Silme Metodları

remove() - Değere Göre Silme

pop() - Index'e Göre Silme

del - Index veya Slicing ile Silme

clear() - Tüm Elemanları Silme

3. Arama ve Sıralama Metodları

index() - Elemanın Index'ini Bulma

count() - Elemanın Kaç Kez Geçtiğini Sayma

sort() - Sıralama

sorted() - Yeni Sıralı Liste Oluşturma

reverse() - Ters Çevirme

4. Kopyalama

Sığ Kopya (Shallow Copy)

Derin Kopya (Deep Copy)

Liste Comprehension

Temel Liste Comprehension

Koşullu Liste Comprehension

Karmaşık Liste Comprehension

İç İçe Listeler (Nested Lists)

2D Liste (Matris)

3D Liste

Pratik Liste Örnekleri

1. Liste Filtreleme

2. Liste İstatistikleri

3. Liste Birleştirme ve Temizleme

4. Liste Sıralama ve Arama

5. Liste Dönüşümleri

Pratik Alıştırmalar

İleri Seviye Liste İşlemleri

Lambda Fonksiyonları ile Liste İşlemleri

Liste Comprehension ile Gelişmiş İşlemler

Genel Pratik Projeleri

Proje 1: Öğrenci Not Sistemi

Proje 2: Basit Veritabanı

Proje 3: Oyun Skor Sistemi

Proje 4: Basit Hesap Makinesi

Proje 5: Dosya İşleme Sistemi

Özet

Temel Kavramlar:

En Çok Kullanılan Metodlar:

Özel Özellikler:

Pratik Uygulamalar: